Het weer zien zitten...

Het evangelie  van vandaag is een bijzonder lang verhaal: eenenveertig verzen (Johannes 9,1-41). Dit evangelie wordt, samen met nog andere, traditioneel gebruikt in de catechese voor de volwassen doopkandidaten, de catechumenen. 

Het is een vertellend en (aan-)sprekend bijbelstuk dat heel inspirerend kan zijn om dit zelfs spelend te vertellen thuis in je gezin en met je kinderen, van welke leeftijd ook (bibliodrama).

Blindheid werd, naast zoveel andere ziekten, in Jezus tijd beschouwd als het gevolg van zonde. Gezien de man reeds vanaf zijn geboorte blind is wordt de vraag gesteld: 'Meester, wie heeft gezondigd, deze man of zijn ouders, aangezien hij vanaf zijn geboorte blind is?'. Het zoeken naar schuldigen en het afschuiven van de verantwoordelijkheid op een ander is, soms, een automatische reflex in verscheidene situaties. Iets gaat niet en we willen meteen vingerwijzen naar iemand. Het oude principe van de zondebok zorgt voor veel extra pijn: niet alleen is er de pijn dat men niet meer ziet, men moet daarenboven ook nog de zware verantwoordelijkheid dragen dat men zelf de oorzaak is (terecht of onterecht) van het niet meer zien. Soms wordt dit voor sommigen zo zwaar dat men het helemaal niet meer 'ziet zitten' en het uiteindelijk opgeven.

De verlossende woorden van Jezus zijn zo verrassend: 'Noch hij, noch zijn ouders hebben gezondigd. Hij werd blindgeboren zodat Gods werken in hem geopenbaard kunnen worden.' We kunnen ons goed inbeelden hoe de opluchting moet zijn voor de blindgeborene. Hij is niet blind op basis van zijn eigen zondigheid en ook zijn ouders treffen geen schuld. Hun eer wordt niet gekrenkt. Een hele geruststelling die vermoedelijk ook weer hoop gaf aan de man. Voor ons moderne mensen, blijft echter het tweede deel van Jezus antwoord voor frustratie zorgen. God wil door de blinde bedelaar tonen hoe God en machtig Hij is. De vertaling is niet altijd heel duidelijk. Je zou letterlijk kunnen lezen dat de man blind werd geboren zodat Gods werken door hem geopenbaard zouden worden. Dit kunnen we niet verdragen: we zien het als een verschrikkelijk onrecht dat iemand moet lijden, iets tekortkomen, moet ziek worden of zelfs sterven om God kenbaar te maken in de wereld. In onze spontane en rationele reactie verwerpen het misbruik van de mens door God. Onze ogen vallen daarmee meteen op gekruisigde Jezus, Gods Zoon, voor ons gestorven tot vergeving van de zonden en de ultieme expressie dat de dood niet het laatste is. Het blijft een moeilijk punt: is er geen andere manier om Gods liefde uit te drukken voor ons in nieuw leven nu, door vergeving van de zonde, en nieuwe leven hierna, door de verrijzenis en het deelhebben aan het eeuwig leven?

Deze bijzondere tijd van pan epidemie Covid-19 doet veel vragen rijzen, en zal later ongetwijfeld ook voor vingerwijzen zorgen. Misschien zullen een aantal idioten deze ziekte, met zijn dramatische gevolgen, misbruiken voor religieuze recuperatie. Misschien wordt het gebruikt als een oproep tot bekering en zelfs als een duiding van straf van God om onze bandeloosheid. Snoer hen meteen de mond met Jezus woorden… 

Doorheen alles klinkt er nu reeds hoop. Goedheid, zorg en respect voor zoveel inzet wordt herkend en gewaardeerd. In onze straten hangen lakens buiten voor het verzorgend personeel, dokters, verpleegkundigen en onderhoudspersoneel en vergeten we ook niet de kassiers, winkelbedienden, vrachtwagenchauffeurs en medewerkers van toeleveringsbedrijven, afvalophaalders, verpleegkundigen en onderhoudspersoneel, bakkers en beenhouwers,… zij zijn ons helden. 

We zullen moeten verder doen met het goede en het hoopvolle dat nu naar bovenkomt. Deze tekens maken dat we weer kunnen zien waar het echt om gaat. De zorg voor elkaar en de zin voor verantwoordelijkheid doen onze ogen openen en verbreken de duisternis tot lichtpuntjes, tot nieuw leven, vernieuwd leven. Gezins kwaliteit kan vandaag tenvolle herbeleefd worden. De aarde ademt weer en vernieuwt zich… en terwijl het virus blijvend slachtoffers maakt moeten wij de hoop wakker houden, de ogen openen van onszelf en van/voor de ander. 

En ja, sommigen zullen er ook God in zien… meegaand, meelijdend, solidair, hoopgevend, als licht… verlossend, vergevend, levengevend en toekomst.

God zegene en beware jullie.
Blijf veilig en blijf thuis of hou afstand.

Geert C. Leenknegt
priester

 

Vierde zondag in de veertigdagentijd A- jaar 22 maart 2020