Matchfixen of geheugenverlies?

Ons land werd vorige week opgeschrikt door de grootschalige aanpak op woensdagmorgen van het federaal parket in hun onderzoek naar fiscale fraude in een deel van de voetbalwereld (o.a. Jupiler Pro League) en mogelijke beïnvloeding of matchfixing van wedstrijden tijdens het seizoen van 2017-2018. Verschillende mensen werden opgepakt voor verhoor, maar al vlug werd via de journalistiek en sociale media oordelen en veroordelingen uitgesproken. Ongelooflijk soms hoe men het geduld niet heeft om de schuld of onschuld af te wachten. Iedereen heeft meteen een mening die men ook direct moet ventileren en verspreiden … meestal ongenuanceerd.

 

ver-oordelen

Het deed mij denken aan de woorden uit het Mattëusevangelie: ‘Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt; want met het oordeel, waarmede gij oordeelt, zult gij geoordeeld worden, en met de maat, waarmede gij meet, zal u gemeten worden.’(7,1-2). Lucas stelt het nog duidelijker: ‘Oordeelt niet, dan zult ge niet geoordeeld worden. Veroordeelt niet, dan zult ge niet veroordeeld worden. Spreekt vrij en ge zult vrijgesproken worden. Geeft en u zal gegeven worden: een goede, gestampte, geschudde en overlopende maat zal men u in de schoot storten. De maat die gij gebruikt zal men ook voor u gebruiken.’ (6,36-38). En, daarenboven, kadert Lucas dit allemaal in de context van de barmhartigheid van de Vader. De barmhartigheid of het ‘warm van hart’ zijn is fundamenteel en wordt naast de vergevingsgezindheid geplaatst. Niet dat daden zo maar worden wit gewassen, maar wel in die zin dat men die niet blijvend meedraagt als een merkteken.

 

verdelen

De verkiezingen zijn achter de rug. Het politieke spel dat eraan voorafging is gespeeld: ‘zogenaamde’ winnaars en verliezers zijn gekend. Bij een ontmoeting met een van de politici, van de gemeente van mijn vorige parochies, vertelde hij mij dat verkiezingen niet echt nodig waren: wij hebben reeds een coalitiedeal en er zal, daardoor, niet veel veranderen. De match was dus al gefikst. Dat verkiezingscampagnes soms heftig kunnen zijn, blijkbaar in het verleden meer dan nu, weten we. Het meest onverdraaglijke is toch wel dat men beleidsverantwoordelijken afrekent op de persoon zelf, terwijl het vooral en eigenlijk exclusief zou moeten gaan over welke beleidskeuzes men heeft gemaakt en hoe men openstond voor de oppositie. Ook is interne verdeeldheid binnen ploegen nooit goed. ‘Wanneer een huis innerlijk verdeeld is zal dat huis geen stand kunnen houden.’ (Mc. 3,25). Dergelijke verdeeldheid wordt zelfs in verband gebracht met ‘des duivels’, want eigenlijk de letterlijke vertaling is van diabolos= verdeler. Ook in de kerk kennen we deze verdeeldheid tussen linkse en rechtse strekking, progressieven en conservatieven… en dit houdt ons af van het wezenlijke: eenheid in Christus.

 

amnesia

Het onderzoek naar onethisch gedrag (oordelen en veroordelen, liegen, bedriegen, vals spelen, …) moeten we ook op onszelf betrekken. Ook wij maken, soms herhaaldelijk dezelfde, fouten die we gemakkelijker voor onszelf vergeten dan die van anderen. Dit is het verhaal van de balk en splinter in hetzelfde zesde hoofdstuk van het evangelie van Lucas. We zijn milder voor onze fiscale fraude, wanneer we al te creatief onze belastingaangifte invullen. We hebben dan ook geen schrik om hier in herhaling te vallen… een beetje alsof ons geheugen ons dan in de steek laat als het over onszelf gaat. Als het gaat over anderen gaat zijn we heel bij de pinken en veel, veel minder mild. Zo gaat dat ook over evaluaties van anderen in vergelijking tot de zelfevaluatie: de kleine fouten van anderen hebben we makkelijker in de gaten en over de tong dan de eigen grote fouten te zien. Ik las ooit over onethisch amnesia of onethisch geheugenverliesmet recidivegedrag.

 

zelfbeeld

In de Bijbel staan er verschillende verhalen over fout gedrag: Abraham en Simson die zich al te gemakkelijk laten verleiden, de wreedheden en morele verwerpelijkheden van David, enzovoort. Ze herinneren ons, als we eerlijk willen zijn, aan onze eigen misstappen… en juist daardoor worden deze godsmannen ook zo menselijk en hun gedrag in zeker zin begrijpelijker. Ze blijken dus ook maar gewone mensen te zijn, die met vallen en opstaan door het leven gaan. Het zelfbeeld wordt in vraag gesteld en de enige goed les die we eruit kunnen trekken is om het beter te doen. Hier is Gods geheugenverlies heel belangrijk: zijn barmhartigheid is inspirerend voor een menselijke vergevingsgezindheid die niet blijvend met de vinger wijst. Deze goddelijke amnesia is juist genezend en bevrijdend. Dit gaat hier uiteraard niet over gedragspsychologie, maar over bijbelse spiritualiteit.

 

hopen

Ik hoop daarom dat men in de voetbalwereld hun les zal leren en willen werken aan een eerlijk spel dat oprecht spannend en onstpannend is. Ik hoop evenzeer dat verkozen politici hun verantwoordelijkheid nemen omwille van de mensen in de gemeente en waar het spel van beleid en oppositie eerlijk wordt gespeeld omwille van ons welzijn. Ik hoop dat kerkverantwoordelijken elkaar niet boycotten en tegenwerken, maar veeleer de christelijke eenheid willen uitdragen. Ik hoop dat gelovigen zichzelf ook herkennen in hun kleinheid en tekorten, het oordeel en veroordelen achterwege laten en van daaruit willen leren om Gods barmhartigheid gestalte te geven.

 

Er is zoveel moois in elke mens. Zoveel dat bevestigd kan worden. Ontzettend veel dat we van elkaar kunnen leren. Er is zoveel inzet voor anderen. Zoveel engagement voor de plaats waar we wonen. Onzettend veel bereidwillige mensen.

Daar kunnen we God alleen maar om danken.

 

Geert C. LEENKNEGT,

priester

 

- dit artikel werd gepubliceerd in Kerk en Leven Lebbeke, Week: 42 (nummer van Woensdag 17 oktober 2018) -