Multiculturaliteit

 

In het artikel ‘Muren tussen culturen slopen’ van Kerk&Leven en te lezen op Kerknet verwijst Erik De Smet naar een fenomeen dat in West-Europa, en dus ook in Vlaanderen, plaatsgrijpt: almaar meer gelovigen van buitenlandse herkomst zijn aanwezig in onze parochies. “Op zich is het geen probleem dat mensen per nationaliteit of taalgroep willen kerken, maar afzonderlijke buitenlandse parochies zijn volgens mij niet het model voor de toekomst,” zegt Didier Vanderslycke van de vzw Orbit. 

 

Ook bij ons

Al sinds vorig jaar zijn er gesprekken geweest met een aantal gelovigen van Afrikaanse oorsprong om na te denken over hoe we multiculturaliteit een plaats kunnen geven in onze liturgie in de kerk in Lebbeke. In juni zijn dan concrete plannen gemaakt om te zien in welke mate er ook ruimte is voor enige specifieke inbreng vanuit verschillende culturen. Een doopsel tijdens de zaterdagviering, met genodigden van verschillende culturen, zorgde voor een verruimde en dynamische viering. Tijdens de zomerperiode werden de gesprekken verdergezet over een klein koortje, met voornamelijk Afrikaanse roots, dat ondertussen ook al probeerde te repeteren. Vorige zondag werd er tijdens de viering voor het eerst door hen een lied en acclamaties gezongen. Van bij het begin hadden ze duidelijk gemaakt dat ze graag wilden samenwerken met het bestaande plaatselijke koor.

 

Verrijkend integreren

Wat me tijdens de gesprekken, waarop ik aanwezig was, opviel was een open interesse voor een intercultureel proces van integratie zonder het verlies van identiteit in assimilatie. Sta me deze laatste zin toe, niet alleen omdat ze goed klinkt, maar ook omdat ze precies weergeeft waar het moet overgaan: mensen van andere culturen willen echt wel thuiskomen in onze gemeenschap, tegelijk beseffen ze ook dat ze een unieke eigenheid hebben die niet zomaar kan verdrongen worden door het ergens ‘thuiskomen’. Immers, we zijn allemaal wij we zijn en allemaal verschillend. Bij sommigen is dat duidelijker te zien dan bij anderen, maar we zijn verschillend. En dat verschil mag gerust, ik zou zelfs willen schrijven ‘moet’, een verrijking zijn.

 

Goed, niet goed, en toch goed!

Er was na de viering meteen goede commentaren zoals tof en fijn dat ze zich engageren; maar ook kritieken… het ritme was niet goed, of te luid, of we begrepen niet wat ze zongen. Zowel de positieve als minder punten waren juist. Een mogelijke spanning met de kleiner wordende autochtone geloofsgemeenschap was ook tijdens de voorafgaande gesprekken aanbod gekomen. Een traditionele parochiale liturgie in een dorpsgemeenschap in Vlaanderen verschilt soms hemelsbreed met deze uit andere werelddelen. Wit-zwart denken (en ik bedoel dit hier niet eufemistisch) waarbij elk vasthoudt aan zijn eigen tradities heeft geen zin meer. Naar mijn mening ligt juist de sterkte van onze liturgie in het feit dat zij in andere culturen werd binnengebracht in het tijdperk van missionering en daardoor makkelijk wereldwijd herkenbaar is. We kunnen hierover een aparte discussie voeren of dit in verleden wel goed is geweest en er niet te weinig aandacht was voor de plaatselijke cultuur en eigenheid. Voor ons komt dit nu wel goed uit… nu er een zekere missionering gebeurt in onze landen: de liturgie kan een goede landingsplaats zijn om integratie mogelijk te maken. Ik ga ook volledig akkoord met priester Dominique Ballegeer die in het artikel zegt: ‘Gemeenschappen met veel buitnelandse chritenen zijn dynamischer dan overwegend Vlaamse. Hun aanwezigheid brengt leven in de browuerij, maar daagt de verantwoordelijken uit.’ 

 

Toch nog wel wat werk

Er zijn punten die verder nog moeten uitgediept en besproken worden.

Hoe gastvrij zijn wij als ‘witte geloofsgemeenschap’? Het viel mij op tijdens de drink na de viering op de hoogdag van 15 augustus dat er voorlopig nog weinig onderlingen uitwisseling is. 

Hoe kunnen we werken aan meer openheid of aan bewustwording dat onze gemeenschap niet meer exclusief ‘wit’ is? Kunnen we elkaar wederzijds helpen tot integratie en acceptatie? Taal is een mogelijkheid om te helpen: helpen in het nederlands spreken en zelf ook moeite doen om de pogingen van het nederlands spreken te apprecieren in begripvol luisteren. Multiculturaliteit mag zich ook niet verengen tot één bepaalde cultuur. Het zou ook goed zijn dat we aandacht hebben voor de Poolse gelovigen, ook al zijn dat misschien maar twee gezinnen, of voor wie van Filippijnse afkomst is. Ook binnen de Afrikaanse gemeenschap zijn er nog zoveel verschillen, zowel in taal als cultuur. Door culturele verschillen is er ook een apart stijl van werken: hoeveel ruimte is daar voor en waar willen we aan werken?

 

Veel vragen die we zeker kunen beantwoorden… wie interesse heeft of daar wil aan meewerken kan zijn naam opgeven aan het secretariaat.

 

We willen alvast aan iedereen zeggen: in Gods naam hartelijk welkom!

 

Geert C. LEENKNEGT, priester

 

Uit het artikel:

 

“Buitenlandse katholieken zijn almaar prominenter aanwezig in Vlaamse parochies in Vilvoorde, Willebroek, Asse en binnen de ring rond Brussel, omdat de bevolking er veelkleuriger wordt.”

 

“Multiculturele parochies tonen op z’n minst dat samenleven mogelijk is.”

 

“Door multiculturaliteit veranderen bestaande parochiegemeenschappen van stijl.”

 

--------------------------

dit artikel werd gepubliceerd in het parochieblad Week: 38 (18 september 2019) Editie: 2172 – Kerk en Leven Lebbeke